ŞALPAZARI İLÇESİNİN İDARİ, COĞRAFİ VE DEMOGRAFİK YAPISI

Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki Trabzon ilinin 18 ilçesi arasında en batıda yer alan Şalpazarı İlçesi, Ağar (Akhisar) Vadisi boyunca kurulu olup, rakımı ortalama 270 metre, merkeze uzaklığı yaklaşık 65 km ve Karadeniz kıyısına uzaklığı 15 km’dir. Şalpazarı İlçesi Yüzölçümü Toplam 138 km²dir. Komşuları batı sınırında Giresun ilinin Eynesil ve Görele ilçeleri; güneyinde Gümüşhane ili Kürtün ilçesi, kuzeyinde Beşikdüzü ilçesi ve doğusunda Tonya ilçesidir.

Şalpazarı ilçe merkezinde ilçe belediye teşkilatı mevcut olup; ilçeye bağlı yerleşim durumu dağınık 30 mahallesi bulunmaktadır. Kuzuluk mahallesi, İlçe merkezine en uzak mahalledir (26 km), Trabzon ilinin Büyükşehir Belediyesi olması nedeniyle Geyikli Beldesi kapanmıştır. Ayrıca yaz aylarında mezra hüviyeti kazanan (10) kadar yayla vardır.

Ağasar deresinin uzunluğu 35 km’dir. İlçe kuzeyden güneye doğru yükselerek devam eden iki sıra dağ arasındaki derin vadiye kuruludur. Bu sıra dağların en yükseği 2182 m ile Sis Dağıdır. Şalpazarı vadisinin Karadeniz’in ılıman ikliminin etkisi altında olması, beşeri ve ekonomik faaliyetleri yakından etkilemektedir. Yazları serin, yüksek nemli, kışları ılıman geçen ilçe yıl boyunca düzenli yağış almakta, özellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde yağışlar yoğunlaşmaktadır.

Yüksek dağlar, geniş ormanlar (kayın, kestane, gürgen, ladin) ve yaylalarıyla (alpin çayırlar ve zengin arı florası) birlikte Şalpazarı ilçesi zengin bir floraya sahiptir. İlçe sınırları içerisinde çok sayıda dere ve çay mevcut olup; Sis Dağı, Kadırga Yaylası, Alaca Yaylası gibi yüksek kesimlerdeki soğuk doğal pınarlar, içme suyu olarak kullanılmakta, arıcılık ve hayvancılık faaliyetleri için hayati bir önem taşımaktadır. İlçenin en bilinen akarsuyu Ağasar Deresi olup; türküleriyle meşhurdur ve Şalpazarı kültüründe özel bir yere sahiptir.

Şalpazarı’nda en yaygın toprak tipi, organik madde bakımından zengin, arıcılık ve orman altı ürünleri için uygun verimli kahverengi humuslu topraktır. Aynı zamanda dere yataklarındaki alüvyal toprağın, su geçirgenliği iyi, sebze-meyve yetiştiriciliği ve küçük ölçekli tarım için uygundur. Dağ eteklerinde ve yamaç arazilerde ise genellikle fındık tarımının yapıldığı taş oranı yüksek erozyona açık alanda taşlı-killi toprak bulunmaktadır. Arazi topografyası arızalı ve oldukça engebeli olan Şalpazarı İlçesi’nde devamlı yerleşmelere yaklaşık 1300 metreye kadar rastlanmakta; kasaba merkezinde toplu ve çok katlı yapılar halinde; mahalle ve köylerde dağınık olarak meskenler bulunmaktadır.